Lek. med. Mariola Malicka
Specjalista chorób wewnętrznych
Kierownik Przychodni ul. Foksal 3/5
Co to jest grypa?
Grypa jest ostrą chorobą zakaźną, którą wywołują trzy typy wirusa – A, B i C. Groźne dla ludzi są wirusy grypy typu A i B. Szczególnie wirus typu A odpowiedzialny jest za liczne epidemie grypy, które od zarania dziejów dziesiątkowały ludność na świecie.
W krajach klimatu umiarkowanego obserwuje się sezonowość zachorowań na grypę. Na półkuli północnej, a więc i w Polsce, sezon ten trwa od jesieni do wiosny.
W trakcie corocznych sezonów epidemicznych choruje około 5-15% społeczeństwa na świecie. Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) podaje, że nawet u 5 milionów z nich dochodzi do rozwoju ciężkich postaci choroby, a pół miliona osób co roku umiera z powodu grypy.
Zarówno hospitalizacje, jak i zgony najczęściej występują u osób z tzw. grup wysokiego ryzyka, obejmujących m.in. osoby starsze czy cierpiące na choroby przewlekłe. Do 90% zgonów z powodu grypy ma miejsce wśród osób po 65 roku życia.
Grypa jest chorobą zakaźną, którą wywołują wirusy. Jest to groźna choroba, mogąca prowadzić do śmierci chorego. Co roku choruje 5-15% społeczeństwa na świecie, a nawet pół miliona osób umiera z powodu grypy.
Dlaczego grypa jest niebezpieczna?
Niebezpieczeństwo grypy wynika głównie z jej powikłań, na które szczególnie narażone są osoby starsze, małe dzieci, osoby przewlekle chore, o obniżonej odporności oraz kobiety w ciąży.
Główne powikłania pogrypowe:
- Zapalenie płuc. Jest ono jednym z najczęstszych powikłań. W wyniku zakażenia wirusami grypy dochodzi do niszczenia i złuszczania komórek układu oddechowego, co znacznie ułatwia atak bakteriom.
- Zaostrzenie przebiegu astmy, Przewlekłej Obturacyjnej Choroby Płuc (POChP) oraz przebiegu mukowiscydozy. Może ono prowadzić do rozwoju niewydolności oddechowej.
- U dzieci może dojść do zapalenia ucha środowego bądź zapalenia oskrzelików, często wymagających leczenia w szpitalu.
- Zpalenie mięśni, w tym mięśnia sercowego. Zapalenie to wywołują wirusy grypy typu A i B. Powikłanie to jest szczególnie niebezpieczne u osób ze schorzeniami układu sercowo-naczyniowego oraz z niewydolnością nerek. Zapalenie mięśnia sercowego może prowadzić do jego niewydolności.
- Zaostrzenie przebiegu choroby przewlekłej i pogorszenie stanu ogólnego chorego.
- Powikłania ze strony ośrodkowego układu nerwowego.
Ponadto kobiety będące w drugim i trzecim trymestrze ciąży mają zwiększone ryzyko powikłań ze strony układu oddechowego i krążenia, częściej wymagających leczenia szpitalnego. Jeśli więc planujesz dziecko i będziesz w ciąży w okresie od jesieni do wiosny warto wcześniej pomyśleć o profilaktyce.
Niebezpieczeństwo grypy wynika głównie z jej powikłań, na które szczególnie narażone są: osoby starsze i dzieci poniżej 2. roku życia, chorzy na cukrzycę, astmę, POChP, osoby z obniżoną odpornością, schorzeniami układu sercowo-naczyniowego czy niewydolnością nerek. Są to osoby z tzw. grup wysokiego ryzyka.
Jak dochodzi do zakażenia wirusem grypy?
Wirusy grypy atakują komórki błony śluzowej dróg oddechowych, na przykład gardła czy nosa. Źródłem rozprzestrzeniania się wirusów grypy jest osoba zakażona. W przypadku osób dorosłych wydalanie wirusa, czyli okres kiedy osoba ta jest zakaźna dla otoczenia, rozpoczyna się zwykle jeden dzień przed wystąpieniem objawów chorobowych (a więc osoba ta nie wie, że jest chora!) i trwa około 5 dni. U dzieci okres ten może trwać do 10 dni.
- drogą kropelkową – do zakażenia dochodzi w wyniku wdychania mikroskopijnych cząsteczek wydzieliny z dróg oddechowych chorego, uwalnianych w trakcie kaszlu bądź kichania;
- poprzez kontakt z przedmiotami (np. klamki, poręcze, uchwyty w środkach komunikacji miejskiej) zanieczyszczonymi skażoną wydzieliną z dróg oddechowych (wydzieliną w której znajdują się wirusy grypy);
- drogą krwiopochodną – są to rzadkie przypadki.
Wirusy grypy znajdują się w kropelkach wydzieliny pochodzącej z dróg oddechowych chorej osoby. Kropelki te są uwalniane w trakcie kichania i kaszlu, ale mogą być także obecne na różnych przedmiotach.
Jak przebiega grypa?
Grypa ma zwykle gwałtowny początek i charakteryzuje się:
- Wysoką gorączką (38-40°C)
- Bólem głowy
- Drżeniem i bólami mięśni
- Suchym, męczącym kaszlem
- Utratą apetytu
- Uczuciem osłabienia i "ogólnego rozbicia".
Występują również objawy typowe dla "przeziębienia", jak bóle gardła, wodnisty katar czy "zatkany nos".
U dzieci dodatkowo mogą wystąpić bóle brzucha, nudności i wymioty.
W przypadku braku powikłań, objawy ze strony układu oddechowego utrzymują się średnio przez 7-10 dni. Najdłużej trwają: kaszel i uczucie ogólnego osłabienia, które mogą być obecne nawet do 3 tygodni.1
Podstawowe różnice między grypą a typowym "przeziębieniem"
| Cechy |
Grypa |
Przeziębienie |
| Początek choroby |
Nagły |
Powolny |
| Temperatura ciała |
> 38 stopni C |
< 38 stopni C |
| Nasilone dolegliwości stawowo-mięśniowe |
Bardzo często |
Rzadko |
| Ból głowy |
Bardzo często |
Rzadko |
| Samopoczucie |
Bardzo złe |
Umiarkowanie złe |
| Suchy kaszel |
Bardzo często |
Często |
| Powikłania |
Często |
Rzadko |
| Możliwość profilaktyki |
Tak ( szczepienie) |
Nie |
| Leczenie przyczynowe |
Tak |
Nie |
Jak uchronić się przed grypą?
Podstawowym sposobem zabezpieczenia się przed grypą i jej powikłaniami jest szczepienie. Dostępne szczepionki zapewniają ochronę przed najbardziej groźnymi typami wirusa grypy. Są one tak skonstruowane, że nie ma obawy, iż można zachorować w wyniku ich podania. Szczepionki te są bezpieczne i wręcz zalecane u małych dzieci (powyżej 6. miesiąca życia), osób starszych czy osób z obniżoną odpornością. Ze względu na ciągłe zmiany w budowie wirusa, zachodzące w wyniku jego mutacji, corocznie uaktualniany jest skład szczepionki na podstawie zaleceń wydawanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO). Oznacza to, że szczepionki przeciwko grypie są aktualne tylko na jeden sezon.
Szczepionkę może przyjąć każda osoba powyżej 6 miesiąca życia, która nie chce zachorować na grypę, a przy tym nie ma przeciwwskazań medycznych, o czym decyduje lekarz. Istnieją jednak grupy osób, którym szczepienie przeciwko grypie jest szczególne zalecane.
Osoby dorosłe zazwyczaj uzyskują ochronę już po 2 tygodniach od szczepienia, dlatego według najnowszych zaleceń zachęca się, aby osoby nieuodpornione szczepiły się również w trakcie sezonu zachorowań na grypę.W krajach klimatu umiarkowanego jak Polska okres ten trwa od jesieni do wiosny.
Szczepienie jest podstawową metodą zapobiegania zachorowaniu na grypę. Szczepionkę mogą przyjąć wszystkie osoby powyżej 6. miesiąca życia, które nie mają przeciwwskazań medycznych, o których decyduje lekarz!
Szczepienie to nie wszystko, przestrzegaj podstawowych zasad!
Jeśli jesteś zdrowy:
- nie zbliżaj się do osoby kaszlącej i kichającej na odległość < 1m.
- myj ręce tak często, jak możesz
- staraj się nie dotykać twarzy
Jeśli jesteś chory:
- Zostań w domu (szybka wczesna reakcja i pozostanie w łóżku łagodzi przebieg choroby i przyspiesza zdrowienie a jednocześnie ogranicza rozprzestrzenianie choroby w populacji)
- Zawsze zasłaniaj usta i nos podczas kaszlu. najlepiej chusteczką higieniczną, którą należy wyrzucić natychmiast po użyciu. Jeśli nie masz przy sobie chusteczki – zasłoń usta rękawem lub inną częścią ubrania, ale nie ręką
- Po każdym użyciu chusteczki umyj ręce ciepłą wodą z mydłem
- Przebywaj tylko w jednym pomieszczeniu w domu (zmniejsza to ryzyko rozprzestrzeniania się zakażenia)
- Powinna się tobą opiekować tylko jedna osoba (zmniejsza to ryzyko zakażenia większej liczby osób)
- Wypijaj większą niż zwykle ilość płynów (zwiększona utrata wody z organizmu spowodowana jest gorączką, utratą apetytu, wymiotami lub biegunką towarzyszącą chorobie)
- skontaktuj się z nami
Jak umówić się na szczepienie?
- Zadzwoń (22) 566 22 22 i umów się na wizytę kwalifikującą do szczepienia. Jeżeli lekarz nie stwierdzi przeciwwskazań do szczepienia od razu zostaniesz zaszczepiony.
Wstecz