Cukrzyca a noworodek

Noworodek matki chorującej na cukrzycę zawsze wymaga zwiększonej opieki neonatologa lub pediatry, niezależnie od tego czy u matki rozpoznano cukrzycę ciężarnych, czy cukrzycę typu I lub II. Cukrzyca ciężarnych jest nietolerancją węglowodanów, którą po raz pierwszy rozpoznajemy w ciąży. W przypadku niewyrównanej w pierwszym trymestrze ciąży  cukrzycy typu I (insulinozależnej) lub typu II (insulinoniezależnej) istnieje zawsze zwiększone ryzyko wystąpienia wad wrodzonych płodu, takich jak:

• wady serca ( ubytek przegrody międzykomorowej lub międzyprzedsionkowej, koarktacja aorty, przełożenie wielkich naczyń );
• wady ośrodkowego układu nerwowego ( bezmózgowie, wodogłowie, rozszczep kręgosłupa).

Przyczyną powstawania tych wad jest wytwarzanie się wolnych rodników tlenowych w przypadku utrzymującego się podwyższonego stężenia glukozy w okresie organogenezy, tj. w pierwszych 12 tygodniach ciąży. Wady te nie występują w przypadku cukrzycy ciężarnych, ponieważ nietolerancja glukozy pojawia się po 12 tygodniu ciąży.

Niezależnie od typu cukrzycy, charakterystyczną cechą noworodka jest zaburzenie wzrastania: bardzo duże lub bardzo małe dziecko. Przyczyną tych zmian są powikłania naczyniowe u matek pojawiające się w czasie trwania choroby. W przypadku dzieci dużych, w trakcie porodu drogami natury, istnieje zwiększone ryzyko urazów okołoporodowych.

W związku z opóźnionym dojrzewaniem narządów wewnętrznych u dzieci matek chorujących na cukrzycę mogą wystąpić zaburzenia oddychania oraz przedłużająca się żółtaczka. Częstymi zaburzeniami metabolicznymi w tej grupie noworodków są również obniżone stężenia wapnia i magnezu we krwi.

Noworodki matki chorej na cukrzycę muszą mieć stale monitorowaną  glukozę w pierwszych godzinach życia, gdyż często u tych dzieci występują obniżone stężenia glukozy, co niekorzystnie wpływa na centralny układ nerwowy. Przyczyną tego zjawiska jest konieczność stopniowego „uczenia się” zapotrzebowania na insulinę przez noworodka.

Opracował Maciej Potocki