Pacjenci kierują do nas wiele pytań: kiedy warto zrobić badanie w kierunku wirusa HIV? Jak objawia się zakażenie? Jak się przygotować do testu? Ile kosztuje? Gdzie zrobić badanie na HIV w Warszawie? Przeczytaj poniższe opracowanie i umów się na testy w Centrum Medycznym Damiana!
- W pierwszej kolejności wykonuje się badania przesiewowe na HIV – ew. wynik reaktywny (dodatni, pozytywny, wskazujący na zakażenie) wymaga przynajmniej dwukrotnego potwierdzenia.
- Od jednego do trzech dni roboczych – tyle wynosi standardowy czas oczekiwania na wynik testu na HIV.
- Warszawa i placówki prywatnej opieki zdrowotnej sieci CMD pozwalają pacjentom skorzystać z nowoczesnych metod diagnostyki
HIV i wywoływane przez niego niedobory odporności mają bardzo poważne konsekwencje dla zdrowia. W początkowym stadium zakażenia nie daje żadnych objawów – jak zatem ustalić z całą pewnością, czy doszło do infekcji? Jedyną formą profilaktyki jest wykonanie kierunkowego badania, które ma na celu wykrycie przeciwciał przeciwko wirusowi HIV lub jego antygenów. Jednak nawet potwierdzenie dodatniego wyniku testów nie jest równoznaczne z wyrokiem śmierci.
Spis treści:
- Czym są wirus HIV i choroba AIDS?
- Gdzie w Warszawie zrobić badanie na HIV?
- Przebieg zakażenia wirusem HIV. Co może niepokoić?
- W jakich przypadkach zaleca się wykonanie badania na HIV?
- Przebieg badań na wirusa HIV – Warszawa i standardy placówek CMD
- Jak przygotować się do badania na HIV?
- Jak odczytać wyniki badania na HIV?
Czym są wirus HIV i choroba AIDS?
HIV (ang. Human Immunodeficiency Virus) to ludzki wirus niedoboru odpornośc – nieleczony może powodować zespół nabytego upośledzenia odporności (AIDS). Częstym błędem jest używanie tych nazw (HIV i AIDS) zamiennie, co nie jest właściwe. Dawniej uważano, że HIV niezależnie od stosowanego leczenia prowadzi do AIDS. Na szczęście teraz wiadomo, że dzieje się tak tylko w przypadku nieleczonego wirusa.
Warto zwrócić uwagę na to, że czołowe organizacje zdrowotne zmieniły status tej choroby ze śmiertelnej na przewlekłą – to oznacza, że w przypadku podjęcia leczenia pacjent z HIV ma szansę żyć nawet kilkadziesiąt lat. Im wcześniej zostanie wykryta choroba i rozpoczęte leczenie, tym większe szanse na dłuższe życie. Wyróżnia się dwie główne grupy wirusa:
- HIV-1 – bardziej powszechna i zakaźna odmiana dominująca na świecie, częściej wykrywana u mieszkańców USA i Europy;
- HIV-2 – wariant wolniej replikujący i łagodniejszy, wykrywany głównie u mieszkańców Afryki.
Jak można zakazić się wirusem HIV?
Istnieją trzy podstawowe drogi zakażenia się wirusem HIV:
- kontakt z krwią, w tym dożylne zażywanie narkotyków i kontakt z zanieczyszczonym sprzętem;
- kontakty seksualne z osobą zakażoną wirusem;
- nieleczony wirus przenosi się z matki na dziecko podczas porodu lub karmienia piersią.
Wirus HIV stanowi realne zagrożenie dla osób, które często podróżują do różnych części świata, gdzie dane epidemiologiczne są alarmujące. Szczególnie do krajów takich jak:
- Indie;
- RPA;
- Nigeria;
- Kenia;
- Mozambik;
- Uganda i inne.
Należy zwrócić uwagę na ryzykowne zachowania, takie jak przypadkowe kontakty seksualne bez zabezpieczenia. Szczególnie narażone są kobiety, które mogą paść ofiarami gwałtów. Niebezpieczny bywa też kontakt z opieką medyczną w zagrożonych rejonach przy konieczności opatrywania ran czy hospitalizacji. Test na HIV po powrocie do Warszawy to najprostszy sposób, by rozwiać wątpliwości na temat stanu zdrowia po podróży.
Jak nie można się zarazić wirusem HIV?
Wokół sposobów na zarażenie się wirusem HIV narasta wiele mitów. Zarażeni spotykają się z odtrąceniem, które wynika głównie z niewiedzy, w jaki sposób można się zarazić chorobą. Powszechnie jednak wiadomo, że wirusem HIV NIE MOŻNA się zakazić:
- drogą pokarmową, przez żywność, poprzez jedzenie i kosztowanie tych samych produktów;
- przez dotykanie tych samych przedmiotów, używanie wspólnych sprzętów (np. komputera, pilota), ręczników czy grzebienia;
- poprzez korzystanie z basenów i toalet publicznych;
- od ugryzienia owadów;
- przez pocałunek lub uścisk, o ile nie dochodzi do kontaktu poprzez krew ani inne płyny ustrojowe (nasienie, wydzielina z pochwy, ludzkie mleko);
- poprzez kontakt z osobą zarażoną, pracę w tym samym pomieszczeniu czy uścisk dłoni;
- drogą kropelkową.
Gdzie w Warszawie zrobić badanie na HIV?
Testy na HIV w Warszawie oferuje sieć Centrum Medyczne Damiana, które zapewnia pacjentom profesjonalną opiekę medyczną i komfort podczas wykonywania wszystkich zabiegów i badań diagnostycznych. Tego typu przesiewowe badania krwi są wykonywane w każdej placówce Centrum Medycznego Damiana. Poniżej znajdziesz dokładne dane adresowe oraz kontaktowe.
Ile kosztuje test na HIV w Warszawie?
Dokładny koszt zależy m.in. od rodzaju testu, lokalizacji i możliwości laboratorium, a także sposobu zakupu (stacjonarna recepcja placówki, sklep internetowy). Cena badania na HIV w warszawskich ośrodkach Centrum Medycznego Damiana wynosi od 35 do 89 zł*. Podana kwota dotyczy wyłącznie badania próbki materiału do testu. Opłata za jednorazowe pobranie to 15 zł*.
* stan na czerwiec 2025. Przedstawione ceny mają charakter informacyjny i nie stanowią oferty handlowej w rozumieniu Art.66 par.1 Kodeksu Cywilnego.
Badanie na HIV na NFZ w Centrum Medycznym Piaseczno
W Centrum Medycznym Piaseczno istnieje również możliwość wykonania badania na HIV w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia.
Badanie w ramach NFZ świadczone jest nieodpłatnie, wymagane jest jednak skierowanie od lekarza z naszej poradni ginekologicznej w CMD Piaseczno.
Więcej informacji pod numerem telefonu: (22) 566 22 22. Dowiedz się więcej o badaniach i zabiegach w ramach NFZ.
| KUP ONLINE |
Przebieg zakażenia wirusem HIV. Co może niepokoić?
Badanie pod kątem HIV warto wykonać przy każdym podejrzeniu zakażenia wirusem. Pewnym utrudnieniem jest fakt, że ten wirus w początkowej fazie rozwoju zazwyczaj nie daje żadnych objawów – a jeśli już, to pojawiają się objawy grypopodobne, które po około dwóch tygodniach ustępują.
Wyróżnia się trzy okresy, które mogą świadczyć o wczesnej fazie zakażenia wirusem HIV:
- Ostra choroba retrowirusowa, rozwijająca się w ciągu 2–4 tygodni od momentu kontaktu z materiałem zakaźnym. Występują symptomy podobne do grypy, nasilone, powiązane z biegunką, utratą masy ciała, złym samopoczuciem, bólami mięśniowymi i gorączką. Objawy pojawiają się nagle, ale ustępują po około 3 tygodniach.
- Przetrwała uogólniona limfadenopatia – powiększenie węzłów chłonnych w co najmniej dwóch miejscach poza pachwinami. Najczęściej w okolicach szyi i pach. Pojawia się kilka miesięcy po zarażeniu i trwa około 3 miesiące.
- Okres bezobjawowego zakażenia HIV.
Po dwóch fazach wirus może nie dawać żadnych objawów nawet przez kolejne 10–12 lat, podczas których układ immunologiczny częściowo się odbudowuje. Jednak stale zmniejsza się liczba limfocytów i wirus uaktywnia się dopiero, gdy układ odpornościowy jest już wyniszczony. Szybkość postępowania choroby zależy od wielu czynników, dlatego u każdego pacjenta może ona przebiegać inaczej. Na rozwój AIDS wpływają głównie:
- kondycja systemu immunologicznego;
- siła wirusa HIV;
- droga zakażenia.
W jakich przypadkach zaleca się wykonanie badania na HIV?
Należy zbadać się w każdym przypadku, w którym podejrzewa się ryzykowny kontakt z osobą zarażoną lub materiałem zakaźnym. Oczywiste podejrzenie zakażenia zachodzi w sytuacji, gdy dana osoba jest partnerem osoby chorej lub szczególnie narażonej na wirusa HIV. Wiele czynników ryzyka dot. współżycia. Poniżej przykłady okoliczności, które powinny skłonić do przeprowadzenia testów:
- co najmniej trzech lub więcej partnerów seksualnych w ciągu ostatnich 12 miesięcy i kontakty seksualne odbywały się bez zabezpieczenia;
- nie zna się przeszłości seksualnej partnerów;
- regularne uprawianie seksu analnego (większe ryzyko zakażenia przez wyższe prawdopodobieństwo uszkodzenia delikatnej błony śluzowej podczas stosunku);
- jest ofiarą gwałtu, która nie znała swoich oprawców;
- rozpoznanie choroby wenerycznej.
Badania na HIV w Warszawie warto wykonać wykonuje się także w przypadku, para stara się o dziecko (dot. obojga przyszłych rodziców) – kobietom w ciąży również zaleca się zweryfikowanie swojego stanu zdrowia pod kątem zakażenia. Kolejne sytuacje to:
- zamiary adopcji dziecka, oddania nasienia lub krwi;
- dożylne zażywanie narkotyków, szczególnie ze współdzielonej igły lub innych przyborów;
- praca w ochronie zdrowia, codzienne narażenie na kontakt z krwią;
- podróż do krajów, w których częstotliwość zakażeń wirusem HIV jest duża i narażenie na skaleczenia, nieodpowiednie warunki sanitarne oraz bezpośredni kontakt z materiałem zakaźnym (np. podczas hospitalizacji);
- przejście transfuzji krwi przed 1987 rokiem (po 1987 r. zaczęto badać oddawaną krew pod kątem wirusa HIV, dlatego teraz ryzyko zakażenia podczas przetaczania krwi jest minimalne).
Optymalne ramy czasowe do wykonania testu na wirusa HIV
Badanie najlepiej wykonać po około 2–8 tygodniach od możliwego kontaktu z wirusem, ponieważ dopiero po tym czasie przeciwciała osiągają stężenie możliwe do wykrycia. Wówczas będzie możliwe potwierdzenie pierwszej fazy zarażenia, dzięki czemu chory będzie miał świadomość konieczności częstych badań i śledzenia postępów choroby.
Jeżeli badanie na obecność HIV zostanie wykonane wcześniej, to istnieje ryzyko osiągnięcia fałszywie ujemnego wyniku. W takiej sytuacji rekomendowane jest ponowne powtórzenie badania w późniejszym czasie, po około trzech miesiącach.
Przebieg badań na wirusa HIV – Warszawa i standardy placówek CMD
Próbka krwi zazwyczaj pobierana jest z żyły łokciowej. Badanie trwa kilka minut – pielęgniarka lub ratownik medyczny zaciska stazę, czyli specjalną opaskę, na ręce pacjenta, co ułatwia pobranie odpowiedniej ilości krwi. Po dezynfekcji pracownik medyczny wkłuwa się w skórę a pobrana w tej sposób krew wędruje do sterylnej probówki, niwelując ryzyko ewentualnego zarażenia się wirusem przez osoby trzecie.
Wypełniona krwią probówka zostaje opisywana, a następnie wysyłana do laboratorium, gdzie po odwirowaniu i oddzieleniu z osocza bada się obecność przeciwciał anty-HIV. Ilość pobranej w trakcie badania krwi jest tak mała, że badanie na HIV nie powoduje zdrowotnych skutków ubocznych i nie powinna wpłynąć na pogorszenie samopoczucia.
Aktualnie testy na HIV przeprowadza się wielostopniowo – w przypadku pozytywnego wyniku robi się jeszcze kolejne badania. Używane do diagnostyki HIV testy mają bardzo wysoką czułość, dlatego uzyskane wyniki mogą być fałszywie dodatnie. Z tego powodu w przypadku rozpoznania wirusa HIV zawsze należy jeszcze potwierdzić rezultat w odrębnych procedurach.
Jak przygotować się do badania na HIV?
Na badanie w kierunku zakażenia wirusem HIV należy przyjść rano – najlepiej w godzinach od 7:00 do 10:00 – i na czczo (musi minąć co najmniej 8–12 godzin od ostatniego posiłku). Post powinien oznaczać powściągliwość zarówno od posiłków, jak i napojów. W przeddzień badania należy unikać spożywania alkoholu i używek, zaś na kilka godzin przed pić tylko wodę. Nie należy odstawiać przyjmowanych leków, chyba że lekarz wyda inne zalecenia.
Przed pobraniem krwi do testu na HIV wskazany jest około 15-minutowy odpoczynek w poczekalni. W warszawskich ośrodkach CMD zapewniamy pacjentom odpowiednie do tego warunki. Zarówno podczas badania, jak i bezpośrednio po nim należy unikać wysiłku i poruszania ręką wybraną do wkłucia. Nadmierne ruchy mogą skutkować pojawieniem się krwiaka.
Jakie są przeciwwskazania do wykonania badania na HIV?
Nie ma żadnych przeciwwskazań do wykonania testu na obecność wirusa HIV w organizmie.
Rodzaje testów na HIV – podstawowe informacje
Testy przesiewowe III generacji wykrywały obecność przeciwciał anty-HIV 1, anty-HIV 2 oraz anty-HIV 0. W laboratoriach CMD w Warszawie stosujemy testy na HIV IV generacji Ag/Ab combo, które pozwalają stwierdzić obecność lub brak zarówno przeciwciał anty-HIV, jak i specyficznego białka wirusa, antygenu p24 – pacjenci otrzymują ich wyniki po 1–3 dniach roboczych. W procesie pełnej diagnostyki wykonuje się również badania potwierdzające i testy molekularne.
Jak odczytać wyniki badania na HIV?
Negatywny wynik badania oznacza brak zakażenia w momencie przeprowadzania badania. Osoba, która nie jest nosicielem wirusa HIV, nie posiada jego przeciwciał w swoim organizmie. Czasami zaleca się powtórzenie testu, jeżeli pierwszy dał wynik ujemny, a został wykonany do 12 tygodni po potencjalnym zakażeniu.
Pacjent, u którego wykryto przeciwciała i zostało to potwierdzone podczas kolejnego badania (tzn. uzyskała pozytywne wyniki testów) jest uznawany za zakażonego wirusem HIV. Po dwukrotnym uzyskaniu rezultatu dodatniego zaleca się przeprowadzenie badania potwierdzającego wyniki testów przesiewowych – badania Western Blot, INO-LIA czy HIV-RNA pozwalają precyzyjniej określić fazę i rodzaj infekcji.
Jeśli test potwierdzenia daje wynik ujemny, po ok. 4 tygodniach należy powtórzyć procedury przesiewowe lub zrobić molekularne badanie, które określi ilość materiału genetycznego wirusa HIV we krwi. Dwa pozytywne wyniki testów przesiewowych i dodatni rezultat badania potwierdzającego pozwalają z całą pewnością potwierdzić zakażenie wirusem HIV. W takim przypadku należy jak najszybciej podjąć leczenie.
Źródła, literatura tematu
- Krajowe Centrum ds. AIDS, Ł. Łapiński, B. Szetela, prof. dr. hab. n. med. J. Narbutt, „HIV”, Warszawa 2022 (dostęp 18.06.2025)
- The American Academy of HIV Medicine pod redakcją Carolyn Chu, „Fundamentals of HIV Medicine 2025 Edition”, Oxford University Press 2025
- A. Grzeszczuk, „HIV/AIDS”, wyd. PZWL 2020
- S. Talmale, M. Motwani, P. Tagade, „HIV/AIDS. Objawy kliniczne, diagnostyka, leczenie i zapobieganie”, wyd. KS OmniScriptum Publishing 2021
- K. Krawczyk, „Ponad 40 lat HIV w Polsce. Rozmowa z profesorem Andrzejem Gładyszem”, wyd. Medycyna Praktyczna Kraków 2025
- I Hernández, O. Franco, D. Coffat, „Pregnant women living with HIV”, wyd. KS OmniScriptum Publishing 2021
- E. Widawska, „Wybrane aspekty działań profilaktycznych w obszarze HIV/AIDS w Polsce. Studium badawcze”, wyd. Uniwersytet Śląski, Katowice 2016
- W.X. Shandera, „The Sub-Specialty Care of HIV-Infected Patients”, wyd. Nova Science Publishers Inc. 2018
- A. Boroń-Kaczmarska, A. Wiercińska-Drapało, „Zagrożenia infekcyjne w ciąży”, wyd. PZWL 2021
- A. Gładysz, B. Knysz, „Zakażenia HIV/AIDS - poradnik dla lekarzy”, wyd. Continuo Wrocław 2014
- A. Pluta, A. Horban, B. Habrat, E. Łojek, „Życie i starzenie się z wirusem HIV”, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego Warszawa 2017
- „Choroby przenoszone drogą płciową. Wywiad z ekspertką dr. n. med. Anną Winiarską” (dostęp 18.06.2025)


