Kortyzol badanie Warszawa

Kortyzol jest organicznym związkiem chemicznym, będący hormonem glikokortykosteroidowym. Produkowany jest przez warstwę posmowatą kory nadnerczy. Często nazywany jest hormonem stresu, ponieważ jego stężenie wzrasta w sytuacjach stresowych. Zwiększone stężenie kortyzolu ma przygotować organizm do działania w sytuacjach stresowych, niestety stale utrzymujący się wysoki poziom tego hormonu może wskazywać na współistniejące zaburzania oraz prowadzić do powikłań.

Co to jest kortyzol?

 Kortyzol to hormon steroidowy, który ma wpływ na stężenie glukozy we krwi – w przypadku sytuacji stresowej zwiększa jej poziom. W warunkach fizjologicznym stężenie tego hormonu jest zmienne – największe występuje w godzinach porannych, zaś najniższe o północy. Produkowany jest w nadnerczach – dokładnie w warstwie pasmowatej kory nadnerczy.

Podstawowymi zadaniami kortyzolu jest:

  • zwiększenie stężenia glukozy we krwi podczas aktywności fizycznej i steru:
  • wpływa miedzy innymi na gospodarkę wodno – elektrolitową i białkową;
  • wpływa na podniesienie wartości ciśnienia tętniczego krwi;
  • wzmaga rozpad węglowodanów oraz uwalniania wolnych kwasów tłuszczowych z tkanki tłuszczowej i aminokwasów z białek ;
  • wzmacnia działanie innych hormonów stresu - adrenaliny oraz noradrenaliny, dzięki czemu organizm lepiej radzi sobie z tzw. stresorem;
  • powoduje zwiększenie wydzielania soku żołądkowego.

Kortyzol sprawdza się w leczeniu między innymi astmy oskrzelowej. W przypadku stanu astmatycznego, czyli sytuacji zagrażającej życiu, działa podobnie jak adrenalina w trakcie wstrząsu anafilaktycznego.

Kiedy należy wykonać badanie stężenia kortyzolu?

Lekarz zaleca wykonanie badanie stężenia kortyzolu kiedy zachodzi podejrzenie, iż w organizmie dochodzi za zbyt dużej bądź niedostatecznej produkcji tego hormonu. Wskazaniami do jego przeprowadzenia są najczęściej:

  • podejrzenie zespołu Cushinga – objawami są następstwa nadmiaru kortyzolu we krwi, m.in. depresja, zmiana w budowie ciała, bezsenności, odkładanie tkanki tłuszczowej w okolicy twarzy, bóle oraz zawroty głowy, nadciśnienie tętnicze, nadmierne pragnienie i oddawanie dużej ilości moczu, zaburzenia miesiączkowania, zmniejszone libido;
  • nadczynność lub niedoczynność tarczycy;
  • bezsenność;
  • depresja;
  • zaburzenia syntezy hormonów sterydowych;
  • występowanie przewlekłego zmęczenia;
  • nowotwory nadnerczy, jąder, jajnika.

Jak należy przygotować się do badania stężenia kortyzolu?

Badanie polega na pobraniu próbki krwi żylnej pacjenta. W związku z tym, iż stężenie kortyzolu ulega cyklowi dobowemu na badanie należy się zgłosić w godzinach rannych, będąc na czczo. Kortyzol jest hormonem stresu, dlatego przed badaniem w miarę możliwości należy zminimalizować sytuacje stresowe, aby otrzymany wynik był wiarygodny i obrazujący rzeczywisty stan pacjenta.

Przynajmniej dzień przed badaniem należy zrezygnować z intensywnej aktywności fizycznej. Należy poinformować lekarza o przyjmowanych lekach – zadecyduje on czy pacjent przed badaniem powinien je tymczasowo odstawić.

Kortyzol norma

Otrzymane wyniki badań zawsze należy skonsultować z lekarzem, który będzie mógł je w prawidłowy sposób zinterpretować biorąc pod uwagę wszystkie indywidualne czynniki, które dotyczą danego pacjenta. Analiza wyników powinna opierać się na wartościach podanych przez laboratorium które je wykonywało.

Normy kortyzolu w surowicy w zależności od pory dnia wyglądają następująco:

- w godzinach porannych – od 138 do 690 nmol/l (5-25 µg/dl),
- w godzinach wieczornych – wartości o połowę mniejsze.