Niacyna Warszawa: badania witaminy B3, PP, kwasu nikotynowego

Lekarz polecił Ci zrobić test niacyny w Warszawie? A może musisz zrobić badania pod kątem witaminy PP, kwasu nikotynowego albo witaminy B3? To wszystko różne określenia podobnych, acz nie całkiem identycznych związków chemicznych. Czytaj dalej, a dowiesz się więcej na ten temat!

Badanie stężenia niacyny najczęściej wykonuje się u pacjentów, którzy z różnych powodów zdrowotnych są poważnie narażeni na niedobór witaminy B3 lub już przyjmują stosowne suplementy. Czasami testy mogą stanowić również uzupełnienie diagnostyki pod kątem określonych chorób i zaburzeń, wstępnie rozpoznanych na podstawie innych badań czy objawów.

Test poziomu kwasu nikotynowego można przeprowadzić w dwóch formach – badań krwi lub badań moczu. Dobór metody zależy m.in. od stanu pacjenta, zaplecza technologicznego w danym laboratorium oraz zaleceń lekarzy prowadzących.

Czym jest niacyna, czyli witamina B3, witamina PP i kwas nikotynowy? Podstawowe informacje

Niacyna to jedna z dwóch postaci witaminy B3 – wymiennie nazywanej witaminą PP – czyli inaczej kwas nikotynowy. To pochodna pirydyny, określana mianem kwasu 3-pirydynokarboksylowego. Drugą postacią witaminy B3/PP jest nikotynamid – wariant kwasu nikotynowego z tzw. grupą amidową. Wzór chemiczny niacyny to C₆H₅NO₂, a nikotynamidu C₆H₆N₂O.

Ludzkie ciało może samodzielnie syntezować kwas nikotynowy z tryptofanu, jednak podstawowym źródłem obu tych związków dla organizmu powinny być spożywane pokarmy. W razie potrzeby możesz udać się na konsultacje z dietetykiem w Warszawie i zweryfikować, czy Twój jadłospis pokrywa zapotrzebowanie organizmu na niacynę. Zalecane dawki dobowe witaminy B3/PP zależą od płci, wieku i stanu zdrowia. Potrzebną ilość kwasu nikotynowego w pożywieniu mogą dostarczyć:

• wątróbka;
• mięso drobiowe;
• cielęcina;
• morskie ryby;
• rośliny strączkowe;
• awokado;
• orzechy ziemne, arachidowe, migdały;
• nasiona słonecznika;
• pełnoziarniste produkty zbożowe;
• cebula;
• pomidory.

Znaczenie niacyny dla organizmu

Niacyna występuje we wszystkich komórkach, bierze udział w licznych procesach metabolicznych, syntezie i rozkładzie aminokwasów, kwasów tłuszczowych oraz węglowodanów. Witamina B3 jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania m.in. układu nerwowego i pokarmowego. Kwas nikotynowy bierze udział w wielu procesach fizjologicznych organizmu, od produkcji hormonów i erytrocytów po pracę tarczycy. Odpowiedni poziom witaminy PP jest także niezbędny do zachowania prawidłowej kondycji skóry i włosów.

Wśród medycznych zastosowań niacyny można wymienić:

• profilaktykę pelagry, czyli rumienia lombardzkiego;
• wspieranie terapii miażdżycy oraz nadciśnienia tętniczego;
• leczenie hipercholesterolemii;
• łagodzenie objawów schorzeń dermatologicznych.

Kiedy warto zrobić badanie niacyny w Warszawie? Wskazania do testu

Zarówno brak, jak i zbyt duża ilość niacyny mogą być szkodliwe dla organizmu – oba stany objawiają się w sposób niespecyficzny. Lista symptomów, które mogą wskazywać na konieczność zbadania witaminy B3, jest bardzo długa.

Najczęstsze objawy niedoboru witaminy B3. Przyczyny i skutki braku witaminy PP

Pelagra wywołana niedoborem witaminy PP w diecie zdarza się w tzw. krajach rozwiniętych niezwykle rzadko. Brak niacyny i związane z tym konsekwencje najczęściej mają charakter wtórny – zaburzenia przyswajania kwasu nikotynowego mogą być spowodowane m.in. chorobami genetycznymi (np. zespołem Hartnupa), nadużywaniem alkoholu, nadmiernym piciem kawy, anoreksją lub zaburzeniami układu pokarmowego.

Na poniższe potencjalne objawy niedoboru witaminy B3 specjaliści zwracają szczególną uwagę, zwłaszcza gdy występują razem. Skierowanie na badania niacyny w Warszawie są wystawiane na podstawie takich oznak, jak:

• stany zapalne i zmiany skórne;
• intensywne wypadanie włosów;
• bóle w okolicach języka i ust;
• zapalenie przyzębia i paradontoza;
• rozwolnienie;
• torsje;
• osłabienie;
• zaburzenia orientacji, pamięci i koncentracji;
• stany depresyjne;
• urojenia i inne zaburzenia psychiczne;
• symptomy demencji.

Typowe oznaki nadmiaru kwasu nikotynowego w organizmie

Zdrowy organizm na ogół metabolizuje i wydala zbędny kwas nikotynowy w moczu. Zbyt duże spożycie witaminy B3/PP zwykle wiąże się z niekontrolowaną suplementacją niacyny. Do zwiększenia stężenia tego związku mogą prowadzić niektóre leki. Takie preparaty mogą powodować uczucie gorąca, zaczerwienienie, mrowienie i swędzenie w okolicach twarzy, ramion i klatki piersiowej. Tzw. flashing to stosunkowo niegroźne skutki rozszerzania naczyń krwionośnych.

Przedawkowanie kwasu nikotynowego może wywoływać także bóle brzucha, nudności i wymioty. Wśród najpoważniejszych skutków ubocznych nadmiaru niacyny znajdują się:

• arytmia serca;
• postępujące zaburzenia, a nawet martwica wątroby;
• żółtaczka;
• insulinooporność;
• zwiększenie ryzyka zachorowania na cukrzycę.

Cena testu poziomu witaminy B3 w Warszawie

Koszt badania w Warszawie w różnych ośrodkach oscyluje wokół kwoty 200-260 zł. Na ostateczną cenę wpływa też dodatkowa opłata za pobranie materiału do badań laboratoryjnych.

Przebieg badania poziomu niacyny. Przygotowanie pacjenta, zalecenia

Sposób przygotowania do badania niacyny zależy od rodzaju przeprowadzanego testu. Przykładowo większość badań krwi wymaga stawienia się na pobranie w godzinach porannych i na czczo, 8–12 h od ostatniego posiłku. Zwykle zaleca się też, by pacjenci powstrzymywali się przez kilka dni przed badaniem od spożywania tłustych potraw, picia alkoholu oraz intensywnego wysiłku fizycznego. 

Podczas testu niacyny w moczu zestaw zaleceń przygotowawczych dla pacjenta zależy m.in. od wymaganej ilości uryny. Dlatego należy dokładnie zapamiętać instrukcje, a w razie wątpliwości skontaktować się z właściwą placówką.

Chcesz wykonać badania krwi lub moczu? Skorzystaj z oferty Centrum Medycznego Damiana! Nasze centra medyczne są zlokalizowane w Warszawie i Piasecznie. Wykonujemy badania laboratoryjne, m.in. morfologię, oznaczenie poziomu witamin (np. D3, B12), lipidogram, badanie ogólne moczu. Zgłoś się do wybranego oddziału, zadzwoń na infolinię: 22 566 22 22 lub kup badania w naszym sklepie internetowym.

Źródła:

• M. Wiergowski, J. Sein Anand, „Alkohol i człowiek - toksyczny związek. Problemy wywołane spożywaniem alkoholu etylowego”, wyd. PZWL Warszawa 2023
• E. Mindell, H. Mundis, „Biblia witamin”, wyd. Vis-a-vis Etiuda Kraków 2025
• J.G. Salway, red. wyd. pol. K. Tyrpień, „Biochemia w zarysie. Podręcznik dla studentów wydziałów medycznych”, wyd. Górnicki Wydawnictwo Medyczne Wrocław 2009
• A. Gawliczek, „Insulinooporność pod kontrolą”, wyd. PZWL Warszawa 2025
• M. Łukasiewicz, „Leki alternatywne: kwas nikotynowy, inhibitory CEPT, żywice jonowymienne” w: praca zbiorowa, red. naukowa A. Mamcarz, M. Wełnicki, W.B.Duda-Król, D. Śliz, „Zaburzenia lipidowe”, str. 93–100, wyd. Medical Tribune Warszawa 2020
• A.W. Saul, A. Hoffer, H.D. Foster, „Niacyna B3 w leczeniu”, wyd. ABA Warszawa 2023
• T.Y. Mousa; O.Y. Mousa, „Nicotinic Acid Deficiency”, wyd. StatPearls Publishing 2025 
• praca zbiorowa, red. naukowa E. Rychlik, K. Stoś, A. Woźniak, H. Mojska, „Normy żywienia dla populacji Polski”, wyd. Instytut Zdrowia Publicznego PZH – Państwowy Instytut Badawczy Warszawa 2024
• M. Dąbrowski, „Pacjent z cukrzycą interdyscyplinarnie”, wyd. PZWL Warszawa 2024
• M. Davis, „Witaminy i minerały w naturalnej żywności”, wyd. Vital Białystok 2022
• E. Franek, F. Kokot, „Zaburzenia gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej”, wyd. PZWL Warszawa 2013