Boli mnie ucho

(Tekst: Olga Bogusławska, Konsultacja: dr n. med. Iwona Gromek - specjalista otolaryngolog CMD) Ostry, tępy, przewlekły. Taki ból może zaatakować nasze uszy. I niekoniecznie musi to oznaczać chorobę narządu słuchu. Przyczyn jest wiele, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest wizyta u lekarza...

Boli mnie ucho artykuł z Żyjmy dłużej

Ostry, tępy, przewlekły. Taki ból może zaatakować nasze uszy. I niekoniecznie musi to oznaczać chorobę narządu słuchu. Przyczyn jest wiele, dlatego najlepszym rozwiązaniem jest wizyta u lekarza.

Ból ucha to dolegliwość dość powszechna i nie ma co się dziwić, skoro wywołać ją mogą bardzo różnorodne czynniki. Ból może powstać w wyniku zwykłej zmiany ciśnienia, zakażenia grzybiczego, wirusowego lub bakteryjnego ucha (np. jako powikłanie grypy), bywa wywołany przez owrzodzenia, uszkodzenia mechaniczne, zalegające w uchu ciało obce czy czop woskowinowy. Bóle uszu mogą być też „wtórne", np. często odczuwa się je przy bólach zębów, gardła, a nawet szyjnej części kręgosłupa.

Świąteczne podróżowanie
Jedną z częstszych przyczyn bólu ucha są gwałtowne zmiany ciśnienia atmosferycznego, którym podlegamy podczas np. latania samolotem i nurkowania. Choć zimą nie jesteśmy zbyt skłonni chodzić na basen, to z pewnością więcej niż zwykle podróżujemy samolotami - odwiedzamy rodzinę, planujemy krótkie wypady sylwestrowe. Okazuje się jednak, że wystarczy lekki katar - co przecież w tym okresie zdarza się dość często - i kłopoty gotowe.
W kabinie samolotu ciśnienie osiąga wartość taką, jaka jest na wysokości od ok. 1500 m n.p.m. do ok. 2400 m n.p.m. W tych warunkach zdrowe osoby nie mają raczej problemów z samopoczuciem. Co innego podczas startu i lądowania - w kabinie ciśnienie zmienia się na tyle gwałtownie, że odczuwamy przy tym „zatkanie uszu", a czasem (szczególnie, gdy mamy katar) ból, szum w uszach, a nawet gorzej słyszymy. Przyczyną kłopotów jest pogorszenie na skutek kataru wentylacji ucha środkowego (z katarem związany jest nie tylko obrzęk błon śluzowych nosa, ale również obrzęk ujścia trąbki słuchowej, co uniemożliwia prawidłowy przepływ powietrza). Kiedy w uchu środkowym powstaje podciśnienie w stosunku do powietrza w kabinie, błona bębenkowa ulega wpukleniu, co może sprzyjać rozwojowi stanu zapalnego - zapalenia ucha środkowego.

Jeśli więc ból ucha i inne objawy nie ustąpią samoistnie przez 1-2 dni po lądowaniu, nie powinniśmy leczyć się sami, tylko odwiedzić lekarza laryngologa. Utrzymywanie się dolegliwości świadczy o tym, że prawdopodobnie doszło do ostrego zapalenia ucha środkowego, które nieprawidłowo leczone, może skończyć się perforacją błony bębenkowej i pogorszeniem słuchu.

Nie tylko samolot
Ostre zapalenie ucha środkowego może być wywołane nie tylko zmianami ciśnienia, ale również wieloma innymi czynnikami, do których należą m.in. alergiczny nieżyt nosa, choroby infekcyjne układu oddechowego oraz urazy mechaniczne. W przypadku alergii, do zapalenia dochodzi w wyniku zmiany ciśnienia w uchu środkowym z powodu obrzęku ujścia trąbki słuchowej Eustachiusza. Przy schorzeniach bakteryjnych zapalenie rozwija się z powodu przedostania się patogenów z nosa lub gardła do ucha środkowego. Jednak w większości przypadków początkową fazę dysfunkcji trąbki słuchowej i ostrego zapalenia ucha środkowego wywołują wirusy m.in. grypy i paragrypy, czyli te same, z którymi walczymy w okresie jesienno-zimowym.
Choroba, obok silnie odczuwanego bólu ucha (nasilającego się często w nocy), może objawiać się także podwyższoną temperaturą ciała, uczuciem ogólnego rozbicia jak przy grypie, biegunką, wymiotami, bólem głowy. Czasem obserwuje się również wyciek z chorego ucha - śluzowy lub śluzowo-ropny.

Ostrego zapalenia ucha środkowego nie powinno się leczyć samemu. Domowe sposoby mogą pomóc nam w walce z bólem, ale podstawową metodą leczenia pozostaje antybiotykoterapia, tylko sporadycznie we współczesnych czasach uzupełniona nakłuciem błony bębenkowej. Pomóc sobie możemy co najwyżej starając się poprawić ogólną kondycję organizmu przez wypoczynek, przyjmowanie środków przeciwbólowych i przeciwgorączkowych, picie dużej ilości płynów i ewentualnie krótkotrwałe stosowanie kropli obkurczających do nosa. Resztę - zostawmy lekarzowi.

Ochrona zbyt skuteczna
Zdecydowanie mniej groźne, choć z pewnością równie uciążliwe, może być zaleganie tzw. czopu woskowinowego w uchu. Woskowina to kleista substancja, o kolorze od miodowego do brązowego, która pokrywając kanał słuchowy, chroni ucho przed drobnymi urazami, kurzem, drobnoustrojami, zawilgoceniem, natłuszcza je i uelastycznia. Jeżeli proces jej produkcji jest prawidłowy, wydziela się ona w odpowiednich ilościach i nie zalega w przewodzie słuchowym, ponieważ jest stopniowo usuwana dzięki ruchom szczęk. Bywa jednak, że proces ten zostaje zaburzony i woskowina zmienia swą konsystencję - staje się tak twarda, że jej samoczynne usunięcie jest niemożliwe. Zalega wtedy w uchu, blokując przewód słuchowy.
Pacjent odczuwa przy tym dość znaczne pogorszenie słuchu (najczęściej występujące tylko w jednym uchu), uczucie ucisku, zatkania, bólu. Stan ten zwykle zmusza do wizyty u laryngologa. Na usunięcie woskowiny warto wybrać się do lekarza, choć i bez recepty można kupić krople rozpuszczające złogi woskowinowe. Dlaczego dobrze jest jednak zasięgnąć porady specjalisty? Ponieważ twardego korka woskowinowego najczęściej nie udaje się samodzielnie usunąć w całości, a zatkanie przewodu słuchowego wiąże się ze złą wentylacją, a to może być przyczyną infekcji.

Aby nie dopuścić do wytworzenia się czopu woskowinowego, musimy przestrzegać higieny. Do czyszczenia uszu nie powinno się używać dostępnych powszechnie patyczków kosmetycznych zakończonych wacikiem. Używając ich, nawet płytko w obrębie ucha zewnętrznego, część woskowiny usuwamy, a resztę „upychamy" do wnętrza przewodu słuchowego, co może prowadzić do powstawania korka woskowinowego. Najlepszą metodą czyszczenia uszu jest regularne ich mycie i osuszanie przy pomocy chusteczki higienicznej nałożonej na palec. Ten prosty sposób zapewnia, że część ucha widoczna dla osób wokół nas pozostaje czysta, a wnętrze przewodu słuchowego (dla nikogo niewidoczne) jest pokryte cieniutką ochronną warstewką woskowiny.

To nie ucho!
Czasem ból ucha jest jednym z pierwszych objawów, że coś niedobrego dzieje się... z zębami. Kiedy mamy bowiem do czynienia ze stanem zapalnym rozwijającym się w jamie ustnej, tępy ból może nie mieć konkretnego umiejscowienia (bolący ząb), ale obejmować całą szczękę - właśnie uszy, a nawet głowę. Najczęściej jednak w jakimś momencie jesteśmy w stanie zauważyć, że ból raczej promieniuje do uszu niż pochodzi stamtąd. Wtedy nie ma co czekać - należy chwycić za telefon i natychmiast umówić się ze swoim dentystą. Jeżeli nie może nas przyjąć od razu, czekając na wizytę możemy skorzystać z kilku wypróbowanych sposobów walki z bólem zębów. Po pierwsze - myjemy zęby (nie zapominając o języku!) i płuczemy je płukanką do ust, aby jak najdokładniej odkazić jamę ustną. Po drugie - sięgamy po niesteroidowe leki przeciwzapalne (np. Aspirynę, Polopirynę S, Ibuprofen), a jeśli nie możemy ich brać, np. ze względu na uczulenie, po najbezpieczniejszy z tej grupy - paracetamol- najlepiej w postaci rozpuszczalnej w wodzie, aby zadziałał jak najszybciej.
Do innych środków pierwszej pomocy należą również ciepłe okłady (np. z podgrzanego ryżu, który możemy włożyć do czystej skarpetki), płukanie jamy ustnej odkażającym naparem z ziół o działaniu przeciwbakteryjnym (np. szałwią) lub specjalnie przygotowanymi płukankami ziołowymi dostępnymi w aptece (np. Dentosept). Jeżeli udało nam się zlokalizować źródło bólu, do bolącego zęba możemy przyłożyć wacik nasączony czystą wódką lub spirytusem spożywczym albo przekrojony na pół ząbek czosnku. Powinny odkazić, podziałać przeciwbólowo, spowodować lekkie odrętwienie tego miejsca.
Jeśli te wszystkie środki zawiodą, pozostaje wizyta w pogotowiu stomatologicznym.

Tekst: Olga Bogusławska
Konsultacja: dr n. med. Iwona Gromek
specjalista otolaryngolog, Centrum Medyczne Damiana

Zadaj Pytanie

Poniższy formularz kontaktowy nie służy do udzielania porad medycznych.

* pola wymagane

Centrum Medyczne Damiana Warszawa

Szukaj

Bądź na bieżąco, zapisz się do newslettera

Otrzymuj najnowsze informacje o aktualnych promocjach, wpisz swój adres e-mail:

Facebook CMDYouTube

Copyright © Centrum Medyczne Damiana 2017

 
   
Umów wizytę Znajdź lekarza Zadaj pytanie