Tylko w ostateczności

(Z dr Barbarą Bachulską - pediatrą, alergologiem z poradni pediatrycznej CMD rozmawia Monika Leśniewicz) Coraz głośniej mówi się o tym, że w Polsce, jak i na całym świecie, antybiotykoterpia jest nadużywana. Kiedy zatem powinniśmy sięgać po tego rodzaju leki?

Tylko w ostateczności artykuł z Życia Warszawy

Coraz głośniej mówi się o tym, że w Polsce, jak i na całym świecie, antybiotykoterpia jest nadużywana. Kiedy zatem powinniśmy sięgać po tego rodzaju leki?

Barbara Bachulska: Rzeczywiście antybiotyk jest doskonałym środkiem leczenia, jednak pod warunkiem, że będzie on racjonalnie stosowany. W praktyce oznacza to, że nie należy go zażywać na każde kichnięcie, czy nawet przeziębienie, infekcję wirusową bądź grypową. Stosowanie antybiotyków w pierwszych dniach choroby jest błędem i może szkodzić. Jesteśmy skolonizowani bardzo dużą ilością różnych patogenów, mamy swoją florę bakteryjną, która nas przed nimi broni. Kiedy przy zwykłej infekcji wirusowej do leczenia wtaczamy antybiotyk - dochodzi do sytuacji, w której wytwarzają się szczepy bakteryjne lekooporne. Wówczas, gdy rzeczywiście w organizmie dojdzie do poważnego zakażenia - może okazać się, że leki nie działają.

Dlatego infekcje wirusowe powinny być przede wszystkim wygrzane, wyleżane, pacjent powinien zwolnić tempo życia, odpocząć, pozwolić organizmowi zregenerować się w sposób naturalny. Antybiotyki zaś powinny być przepisywane i przyjmowane z ogromną ostrożnością, rozwagą i rozsądkiem. Lekarzom uświadamiać ma to m.in. Europejski Dzień Wiedzy o Antybiotyku, obchodzony w listopadzie, kiedy gtośno mówi się o tym, by za każdym razem zastanowić się, czy podanie antybiotyku jest rzeczywiście konieczne.

Czy to znaczy, że w Polsce antybiotyki są nadużywane?
Sądzę, że tak. I nie dzieje się tak tylko dlatego, że lekarze wydają je zbyt hojną ręką. Bardzo często antybiotykoterapia jest wymuszana przez pacjentów - zarówno dorosłych dla siebie, jak i rodziców dla dzieci. Wydaje im się, że antybiotyk pomoże szybko i skutecznie. Tak jednak nie jest.

Podczas choroby nasz organizm zaczyna się sam bronić. Nie bez powodu stajemy się senni, zmęczeni, ospali. Organizm wytwarza specjalne substancje, które mają wesprzeć system odpornościowy w walce z wirusem. Dlatego, kiedy czujemy, że „coś zaczyna się dziać", nie bierzmy tabletki antybiotyku i dalej „do przodu", tylko zwolnijmy tempo, połóżmy się i dajmy sobie czas na zwalczenie infekcji. Ogromnie istotne jest nawilżanie śluzówek, które są pierwszą barierą przed chorobotwórczymi bakteriami i wirusami.

Zalecam okres czujnego wyczekiwania - nawet jeśli pacjent przychodzi do lekarza z bólem gardła, złym samopoczuciem czy nawet u dziecka bólem ucha, które trwa dopiero od wczoraj - poczekajmy jeszcze dwa, trzy dni. Obserwujmy i sprawdzajmy, czy objawy ustępują czy narastają.

Kiedy jednak antybiotyk jest niezbędny?
Jeżeli po kilku dniach objawy nie słabną, nie ustępują i pojawiają się obawy co do rozwoju choroby - to mamy także narzędzia, by sprawdzić czy infekcja jest wirusowa, (a wtedy wiadomo antybiotyk nie zadziała), czy bakteryjna. Dziś wykonanie morfologii z leukocytozą, OB, białka ostrej fazy - CRR które przybliżą nam etiologię infekcji - nie jest żadnym problemem, nawet w tzw. państwowej stużbie zdrowia. Tym bardziej nie podawajmy antybiotyku „w ciemno".
W medycynie coraz częściej lekarze sięgają po szybkie testy biologiczne - nie są one drogie, a dają niemal natychmiastową odpowiedź. Przykładem kraju, gdzie zaczęto wykorzystywać takie testy jest Francja, gdzie swego czasu pojawit się problem nadużywania antybiotyków. Kiedy zaczęto wykonywać tam testy, liczba stosowanych antybiotyków znacząco spadta.

W nadużywaniu antybiotykoterapii problemem jest także „samoleczenie", kiedy sięgamy po leki, które zostały np. z poprzedniej kuracji. Czy sami możemy odróżnić infekcję wirusową od bakteryjnej?
Wedtug mnie każdy antybiotyk powinien być przepisany przez lekarza po konsultacji i przyjmowany zgodnie z jego zaleceniami. Sami na pewno nie możemy stwierdzić, czy mamy infekcję wirusową czy bakteryjną. Temu stużą wtaśnie badania laboratoryjne, a czasem, przy przedłużającym się kaszlu, niezbędne jest nawet wy
konanie rtg klatki piersiowej. Oczywiście wprawny lekarz potrafi stwierdzić, z jakim rodzajem infekcji ma do czynienia i na tej podstawie oraz dzięki przeprowadzonemu wywiadowi - przepisać antybiotyk.

Antybiotyki są lekiem, który bardzo często jest przepisywany w przypadku infekcji górnych dróg oddechowych u dzieci. Rodzice boją się zapalenia oskrzeli, ptuc i związanych z nimi powikłań. Aby im zapobiec - wolą wcześniej podać silniejszy lek. Czy słusznie?U dzieci powyżej 6 miesiąca życia większość infekcji górnych dróg oddechowych ma charakter infekcji wirusowych. I wówczas, przy czujnym wyczekiwaniu, obserwowaniu dziecka - leczenie choroby może odbywać się bez udziatu antybiotyków. Podajemy wtedy, zgodnie z zaleceniami lekarza, leki objawowe - przeciwzapalne, przeciwgorączkowe, przeciwbólowe, ułatwiające odkrztuszanie wydzieliny, nawilżamy śluzówki.
Oczywiście nie oznacza to, że w pewnym momencie nie dojdzie do nadkażenia organizmu - i wówczas podanie antybiotyku jest konieczne. Jednak nie stosujemy antybiotyków na zapas.

Czerwona lampka powinna zapalić się wtedy, gdy ból garrita jest bardzo silny, pojawia się duży obrzęk śluzówki, niedrożność nosa, bóle gtowy, przedłużający się kaszel.
Wielu rodziców jako nadkażenie organizmu dziecka, a tym samym wskazanie do podania antybiotyku przyjmuje pojawienie się u malucha podbarwionego na zielono kataru...
Tak, to bardzo częsty błąd i duży problem. W pierwszym etapie choroby pojawia się wodnisty wyciek z nosa i ból gardła. Po kilku dniach dochodzi do ewolucji zmian, następuje napływ komórek zapalnych, ale nie zawsze są to bakterie - katar gęstnieje, ścieka po ściankach gardła, pojawia się kaszel, a rodzicom wydaje się, że stan dziecka się pogarsza. Tymczasem to może być normalnym etapem naturalnego zwalczania infekcji. Wówczas błędem jest włączenie do leczenia antybiotyku.
Zielony katar wcale nie musi być oznaką zakażenia bakteryjnego. A podając zbyt wcześnie antybiotyk stwarzamy lekooporność i gdy przychodzi poważna choroba, nie mamy już czym leczyć...

Kiedy czujemy się podle, mamy gorączkę, bolą nas wszystkie mięśnie, mamy kaszel, katar, silny ból głowy, to wtedy często wydaje nam się, że jedynym
rozwiązaniem może być antybiotyk. Lek, który w powszechnym rozumieniu zabije bakterie, zdusi chorobę i zapobiegnie powikłaniom...

Z dr BARBARĄ BACHULSKĄ
pediatra, alergologiem z poradni pediatrycznej
Centrum Medycznego Damiana
rozmawia Monika Leśniewicz

  • Centra Medyczne
  • Centra Medyczne dla Dzieci
  • Centrum Rehabilitacji
  • Szpital
Centrum Medyczne Wałbrzyska

Centrum Medyczne Wałbrzyska

Wałbrzyska 46
02-739 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8:00 - 21:00
Sobota: 8.00 - 17.00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne Foksa

Centrum Medyczne Foksal

Foksal 3/5
00-366 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 7.30-20:00
Sobota: 8:00-15:00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne Al. Zjednoczenia

Centrum Medyczne Al. Zjednoczenia

Al. Zjednoczenia 36
01-838 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8.00-20.00
Sobota: 8.00-14.00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne KEN

Centrum Medyczne KEN

Al. Komisji Edukacji Narodowej 85
02-777 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8:00-20:00
Sobota: 8:00-15:00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne Wałbrzyska

Centrum Medyczne Wałbrzyska

Wałbrzyska 44/46
02-739 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8:00 - 21:00
Sobota: 9.00 – 15.00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne Al. Zjednoczenia

Centrum Medyczne Al. Zjednoczenia

Al. Zjednoczenia 36
01-838 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8.00-20.00
Sobota: 8.00-14.00

Dowiedz się więcej

Centrum Medyczne KEN

Centrum Medyczne KEN

Al. Komisji Edukacji Narodowej 85
02-777 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 8:00-20:00
Sobota: 8:00-15:00

Dowiedz się więcej

Rehabilitacja dla dzieci i dorosłych

Rehabilitacja dla dzieci i dorosłych

Cybernetyki 7b
02-677 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 7:00-21:00
Sobota: 8.00-14.00

Dowiedz się więcej

Szpital Damiana - Wałbrzyska

Szpital Damiana - Wałbrzyska

Wałbrzyska 46
02-739 Warszawa

Godziny otwarcia

Poniedziałek - piątek: 7:00-21:00
Sobota: 8:00-20:00; Niedziela: 10:00-15:00

Dowiedz się więcej

Szpital Damiana - Oddział Położniczy, Wilanów

Szpital Damiana - Oddział Położniczy, Wilanów

Al. Rzeczypospolitej 5
Warszawa - Wilanów

Bezpośredni kontakt z Oddziałem Położniczym

Tel. (22) 566 23 82
Tel. 602 653 664

Dowiedz się więcej

CMD

Centrum Medyczne Damiana Holding Sp. z o.o.

ul. Wałbrzyska 46
02-739 Warszawa

tel.: (22) 566 22 22
fax (22) 566 22 00
e-mail: info@damian.pl

Biuro Zarządu
Al. Jerozolimskie 96
00-807 Warszawa

Bądź na bieżąco, zapisz się do newslettera

Jeżeli chcesz otrzymywać informacje o aktualnych promocjach, wpisz swój adres e-mail:

Zadaj Pytanie

Poniższy formularz kontaktowy nie służy do udzielania porad medycznych.

* pola wymagane

Copyright © Centrum Medyczne Damiana 2017

 
   
Znajdź lekarza Umów wizytę Zadaj pytanie