Rak piersi - objawy, leczenie, rokowanie

Data publikacji: 24.10.2024
Czas czytania: 10 minut
Rak piersi to nie tylko medyczne wyzwanie – to osobista historia milionów kobiet na całym świecie. Dzięki postępowi medycyny i rosnącej świadomości, coraz więcej z tych historii kończy się zwycięstwem. Wczesne wykrycie i odpowiednia profilaktyka mogą uratować życie.

Spis treści:


 

Rak piersi - czym jest?

Rak piersi to najczęściej diagnozowany nowotwór złośliwy u kobiet, zarówno w Polsce, jak i na świecie. Rozwija się z komórek nabłonka przewodów lub zrazików gruczołu piersiowego. Może wystąpić również u mężczyzn, choć jest to znacznie rzadsze.

Każdego roku na całym globie diagnozuje się ponad 2 miliony nowych przypadków, a w Polsce liczba ta sięga około 20 tysięcy.  Światowe statystyki wskazują, że wskaźnik przeżywalności wzrasta – obecnie aż 90% kobiet z rakiem piersi w Europie i USA przeżywa co najmniej 5 lat po diagnozie. Rak piersi diagnozowany jest zazwyczaj u kobiet po 50 roku życia, ale w ostatnich latach obserwowany jest wzrost zachorowalności również u młodych kobiet.

Bez leczenia rak piersi nieuchronnie prowadzi do śmierci, a jego tempo wzrostu zależy od indywidualnych cech biologicznych – może postępować powoli lub bardzo szybko. Eksperci zalecają przede wszystkim działania profilaktyczne, które umożliwiają włączenie leczenia raka piersi na wczesnym etapie.

W dużej mierze, każda  z nas, kobiet powinna wiedzieć jak rozwija się rak, obserwować swój organizm, wdrażać profilaktykę i prowadzić zrównoważony tryb życia.


Zachęcamy do zapoznania się ze szczegółami oferowanego przez Nas pakietu "Profilaktyka raka piersi"


Przyczyny raka piersi i ryzyko rozwoju raka piersi 

Czynniki większego ryzyka  obejmują zarówno te, które wynikają z predyspozycji genetycznych, jak i stylu życia oraz środowiska. Oto najważniejsze z nich:

  • mutacje genetyczne w genach BRCA1 i BRCA2 znacznie zwiększają ryzyko rozwoju raka piersi, zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn​, 
  • historia rodzinna - osoby, których bliscy krewni (matka, siostra, córka) chorowali na nowotwór złośliwy piersi, mają wyższe ryzyko zachorowania,​
  • płeć żeńska - kobiety są bardziej narażone na rozwój raka piersi, a ryzyko wzrasta wraz z wiekiem, zwłaszcza po 50. roku życia​,
  • wysoki poziom estrogenów - długotrwała ekspozycja na estrogeny (np. z powodu późnej menopauzy, terapii hormonalnej lub zespołu Klinefeltera) może sprzyjać rozwojowi raka piersi​,
  • styl życia - nadużywanie alkoholu, otyłość, brak aktywności fizycznej oraz dieta bogata w tłuszcze nasycone to czynniki zwiększające ryzyko wystąpienia raka piersi, 
  • promieniowanie - wcześniejsza radioterapia klatki piersiowej, zwłaszcza w młodym wieku.

Każdy z tych czynników może wpływać na ryzyko zachorowania, ale ich obecność nie oznacza pewnego rozwoju choroby. Profilaktyka i badania przesiewowe są kluczowe w zapobieganiu oraz wczesnym wykrywaniu raka piersi.

KPSZ


Objawy raka piersi 

Zarówno nowotwór piersi, jak i łagodne guzy piersi mogą nie dawać objawów na wczesnym etapie. Zmiany te są często wykrywane przypadkowo podczas badań profilaktycznych, takich jak mammografia czy USG piersi. W miarę rozwoju, nowotwór niszczy tkanki gruczołu piersiowego, okoliczne struktury, a w zaawansowanych przypadkach może prowadzić do owrzodzeń skóry. Gdy dojdzie do infekcji lub masywnego krwawienia, może to przyspieszyć śmierć pacjenta. Jeśli rak nie zostanie opanowany we wczesnym stopniu zaawansowania, tworzy przerzuty do innych narządów, co dodatkowo zmniejsza szanse na wyleczenie. 

W miarę wzrostu guza mogą pojawić się bardziej zauważalne symptomy, takie jak:

  • asymetria piersi,
  • wciągnięcie skóry lub brodawki sutkowej,
  • zaczerwienienie skóry piersi,
  • jednostronny wyciek z brodawki sutkowej,
  • najczęstszy objaw – guz w piersi. Około 65%-76% przypadków raka piersi objawia się obecnością guza. Zwykle jest on twardy, o nieregularnej powierzchni, dobrze wyczuwalnych granicach, i najczęściej bezbolesny,
  • zmiany w brodawce sutkowej - mogą obejmować wyciek, wciągnięcie, pogrubienie, zmiany zabarwienia lub owrzodzenia,

  • zmiany skórne - skóra na piersi może stać się zaczerwieniona, z obecnością twardego nacieku, owrzodzenia, a także wciągnięć. Objaw „skórki pomarańczowej” zazwyczaj świadczy o raku piersi w stadium raka zaawansowanym,

  • powiększenie węzłów chłonnych - zmiany nowotworowe mogą obejmować również pobliskie węzły chłonne, co może być objawem raka piersi,

  • przerzuty do odległych narządów - zaawansowane stadia raka piersi mogą objawiać się przerzutami, które mogą dawać objawy w innych częściach ciała,

Regularne badania profilaktyczne, samobadanie, mammografia, USG piersi są kluczowe w wykrywaniu raka piersi na wczesnym etapie, zanim pojawią się zauważalne objawy.


Diagnostyka raka piersi 

Największym problemem w związku z występowaniem tego nowotworu okazuje się późna diagnostyka, co przekłada się na wysokie współczynniki umieralności. Dlatego tak ważne są badania przesiewowe i profilaktyczne. 

W diagnostyce raka piersi podstawową metodą obrazowania piersi pozostaje mammografia, skuteczna u kobiet w wieku 50-69 lat. Dla młodszych pacjentek zaleca się USG piersi z oceną dołów pachowych (Ultrasonografia piersi), które lepiej ocenia piersi o gęstej strukturze. Najnowsze technologie, jak mammografia 3D z tomosyntezą, pozwalają na dokładniejsze badanie dzięki uzyskaniu szczegółowych obrazów wewnętrznej struktury piersi. Innymi nowoczesnymi metodami są elastografia, oceniająca twardość tkanek, oraz rezonans magnetyczny piersi, charakteryzujący się wysoką czułością w wykrywaniu zmian niewidocznych na innych badaniach.

KUP BADANIE USG PIERSI

Biopsję gruboigłową wykonuje się w celu sprawdzenia czy guz jest złośliwy i jaki to typ nowotworu. 

Wczesne wykrycie raka piersi znacząco zwiększa szanse na skuteczne leczenie i pełne wyleczenie.

Każda niepokojąca zmiana powinno być sprawdzona przez lekarza ginekologa w kierunku raka piersi. 


Samobadanie piersi u kobiet - jak wykonać? 

Regularne badanie palpacyjne piersi to kluczowy sposób, aby szybko wykryć ewentualne zmiany. To proste, a zarazem bardzo ważne narzędzie w walce z tym najczęstszym nowotworem złośliwym. 

samobadanie piersi

Kiedy wykonywać? 

Najlepszy czas na samobadanie to tydzień po menstruacji, kiedy piersi nie są obrzmiałe ani bolesne. W okresie menopauzy, najlepiej wybrać stały dzień w miesiącu, aby nie zapomnieć. 

Jak przeprowadzić samobadanie piersi u kobiet? 

Rozpocznij badanie od pozycji stojącej przed lustrem. Unieś ręce nad głowę i przyjrzyj się dokładnie swoim piersiom i budowie piersi.  Co widzisz? Sprawdź, czy obie piersi mają zbliżony kształt i rozmiar, czy skóra wygląda gładko, zbadaj najpierw lewą pierś, potem prawą. Zwróć uwagę na ewentualne zmiany w kształcie, asymetrię, zaczerwienienia, dołeczki na skórze lub brodawkach, zmiany w obrębie skóry piersi. Obracaj się delikatnie na boki, aby zobaczyć piersi z różnych kątów.

Kiedy stoisz pod prysznicem, Twoje dłonie będą łatwo ślizgać się po skórze, co ułatwia badanie. Uniesioną rękę połóż za głową, a drugą zacznij delikatnie badać pierś po stronie uniesionej ręki. Posługuj się opuszkami palców, wykonuj okrężne ruchy, od obwodu w kierunku brodawki, stopniowo zmniejszając kółka. Następnie delikatnie naciskaj na różne miejsca piersi, sprawdzając, czy nie czujesz żadnych guzków, zgrubień lub stwardnień.

Połóż się wygodnie na plecach. Rękę po tej samej stronie, co badana pierś, połóż za głową. Pod drugą rękę możesz podłożyć poduszkę, aby lepiej wyczuwać tkanki piersi. Tak jak pod prysznicem, diagnozuj delikatnymi, okrężnymi ruchami. Skup się również na okolicy pachy – sprawdź, czy nie czujesz guzków lub zgrubień w dołach pachowych. To równie ważny obszar!

Sprawdź także brodawki, delikatnie je naciskając. Zwróć uwagę, czy nie wydobywa się z nich żadna wydzielina – szczególnie, jeśli jest krwista lub mleczna, gdy nie karmisz piersią.

Co powinno zwrócić Twoją uwagę? 

Guzki (nawet bezbolesne), zaczerwienienie skóry, owrzodzenia, wyciek z brodawki, zmiana kształtu lub wielkości piersi. Skóra przypominająca "skórkę pomarańczową" czy wciągnięte brodawki to również sygnały, na które musisz reagować.

 W razie wątpliwości umów wizytę u jednego z naszych specjalistów.

KUP KONSULTACJĘ GINEKOLOGA

Leczenie raka piersi 

Pierwszym krokiem w terapii tego najczęściej występującego nowotworu złośliwego jest szczegółowa diagnostyka, która pozwala ocenić charakter nowotworu oraz jego stopień zaawansowania i postawienie diagnozy. Po dokładnej analizie możliwe jest opracowanie indywidualnego planu terapii, dostosowanego do potrzeb danej pacjentki.

O wyborze metody leczenia decyduje zespół specjalistów, którzy wspólnie opracowują strategię działania. Jak zaznaczają eksperci, najlepsze rezultaty osiągają ośrodki wyspecjalizowane w leczeniu raka piersi.

W przypadku raka przedinwazyjnego leczenie zazwyczaj obejmuje zabieg chirurgiczny lub operację oszczędzającą pierś, wspomaganą radioterapią, bądź też wykonanie mastektomii, czyli amputacji piersi. Jest to radykalna forma leczenia chirurgicznego, która polega na usunięciu całej piersi, a często także brodawki i otoczki, a nie fragmentu piersi. Zazwyczaj stosuje się ją, gdy nowotwór rozprzestrzenił się na znaczną część piersi, przekraczając jedną czwartą jej powierzchni. W niektórych przypadkach mastektomia jest jedynym możliwym rozwiązaniem terapeutycznym. Współczesna medycyna znacznie zredukowała inwazyjność tej metody i poprawiła możliwości rekonstrukcji piersi po zabiegu, co znacząco wpływa na komfort i jakość życia pacjentek.

W leczeniu wczesnych stadiów raka piersi stosuje się różne metody, w tym chirurgię, radioterapię, hormonoterapię, chemioterapię oraz leczenie anty-HER2, które ukierunkowane jest na konkretne białko związane z rozwojem nowotworu.

W IV stadium zaawansowania raka piersi leczenie koncentruje się głównie na leczeniu systemowym, czyli działaniach obejmujących cały organizm. Wybór konkretnej metody zależy od charakterystyki molekularnej guza, ocenianej podczas biopsji gruboigłowej.

Chirurgia onkologiczna jest podstawową metodą leczenia raka piersi. Dowiedz się więcej o dostępnych procedurach: Chirurgia onkologiczna – leczenie nowotworów piersi.


Rokowania w nowotworze piersi 

Rokowania w terapii raka piersi są bardzo obiecujące, zwłaszcza przy wczesnym wykryciu choroby. Rak sutka jest jednym z najlepiej poznanych nowotworów, a postępy terapii sprawiają, że coraz więcej pacjentek osiąga pełne wyleczenie.

W przypadku wczesnego raka piersi odsetek 10-letnich przeżyć wynosi ponad 70%, co jest bardzo dobrym wynikiem w porównaniu z innymi nowotworami. Oznacza to, że większość pacjentek, u których choroba została wykryta na wczesnym etapie zachorowania na raka piersi, może żyć wiele lat po zakończonym leczeniu.

Najważniejszymi czynnikami, które wpływają na rokowania, są stopień zaawansowania nowotworu i jego podtyp biologiczny. Im wcześniejszy etap choroby, tym większe szanse na wyleczenie. Ponadto, nowoczesne metody leczenia są coraz lepiej dopasowane do specyficznych cech nowotworu.

Rokowania mogą się różnić w zależności od rodzaju raka piersi. Na przykład nowotwory, które nie mają receptorów hormonalnych (tzw. potrójnie ujemny rak piersi), mogą wiązać się z większym ryzykiem wznowy, ale dzięki postępom w terapii również dla tych pacjentek dostępne są coraz skuteczniejsze metody leczenia.


Profilaktyka raka piersi

Profilaktyka raka piersi ma na celu zmniejszenie ryzyka zachorowania i zwiększenie szans na wczesne wykrycie choroby, co znacząco poprawia rokowania. Co powinniśmy robić, aby ograniczyć i zmniejszyć ryzyko zachorowania na raka piersi. 

Profilaktyka pierwotna – działania mające na celu zapobieganie chorobie

  • Regularna aktywność fizyczna, przynajmniej 30 minut dziennie,
  • Utrzymywanie prawidłowej masy ciała – otyłość zwiększa ryzyko raka piersi
  • Unikanie nadmiernego spożycia alkoholu oraz palenia tytoniu
  • Zbilansowana dieta bogata w warzywa, owoce, błonnik oraz zdrowe tłuszcze, ograniczenie tłuszczów nasyconych
  • Ostrożne stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (HTZ) i doustnych środków antykoncepcyjnych, szczególnie w długoterminowej perspektywie
  • Badania pokazują, że karmienie piersią przez co najmniej 6 miesięcy zmniejsza ryzyko raka piersi

Profilaktyka wtórna – wczesne wykrycie i regularne badania

  • Samokontrola piersi
  • Badania mammograficzne piersi – zalecana co dwa lata dla kobiet w wieku 50–69 lat w ramach programu profilaktyki, dla młodszych kobiet o wysokim ryzyku na podstawie wskazań lekarza
  • USG piersi – szczególnie polecane dla młodszych kobiet, które mają gęstszą tkankę piersiową
  • Rezonans magnetyczny (MRI) – zalecany w niektórych przypadkach o podwyższonym ryzyku występowania raka piersi
  • Wizyty u lekarza - regularne wizyty u ginekologa lub onkologa, którzy mogą zlecić odpowiednie badania w zależności od ryzyka oraz mogą przyczynić się do wczesnego rozpoznania raka piersi, a podczas wizyty wykonać badanie jednej piersi i drugiej piersi. 

Profilaktyka genetyczna – badania dla kobiet o zwiększonym ryzyku

  • Badania genetyczne - testy na mutacje genów BRCA1BRCA2, które znacząco zwiększają ryzyko raka piersi i jajnika. W przypadku wykrycia mutacji, możliwe są działania profilaktyczne
  • Świadomość rodzinna- kobiety, u których w rodzinie występowały przypadki raka piersi i zmarły z powodu raka piersi, powinny być szczególnie czujne i konsultować się z lekarzem w kwestii indywidualnego ryzyka a także innych chorób piersi. 

Profilaktyka chirurgiczna – dla kobiet o wysokim ryzyku

  • Profilaktyczna mastektomia. U kobiet z wysokim ryzykiem, np. z mutacją genów BRCA1/BRCA2, rozważa się profilaktyczne usunięcie piersi w celu zminimalizowania ryzyka zachorowania na raka. Zabieg ten znacząco zmniejsza prawdopodobieństwo wystąpienia choroby. Nowoczesne metody rekonstrukcji piersi po mastektomii oferują pacjentkom szansę na przywrócenie kształtu piersi, co poprawia komfort życia i samoocenę po operacji.

Wsparcie psychoonkologiczne w czasie leczenia raka piersi

Diagnoza raka piersi i proces leczenia to czas pełen emocji i niepewności, wielu pytań. Choroba zmienia życie i stawia w zupełnie nowej, często trudnej sytuacji. Wsparcie psychoonkologa może być niezwykle pomocne na każdym etapie choroby od rozpoznanie wczesnych objawów, po rozmawianie prosto o raku piersi.  

Psychoonkolog specjalizuje się w pomocy pacjentom onkologicznym. Ma on szczegółową wiedzę na temat raka, terminologii medycznej i przebiegu leczenia, co pozwala mu lepiej rozumieć chorych na raka piersi i wspierać w procesie zdrowienia. Z racji z tego, że rak piersi jest najczęściej występującym nowotworem wśród kobiet wsparcie psychoonkologiczne jest coraz łatwiej dostępne i wskazane jako część całościowego leczenia. 

Wsparcie psychoonkologa jest dostępne na każdym etapie leczenia raka piersi – od momentu diagnozy, przez cały proces leczenia, aż po jego zakończenie. Wiele kobiet zwleka z poszukaniem pomocy, sądząc, że poradzą sobie same, jednak nagromadzenie emocji, takich jak lęk czy niepewność, może prowadzić do wypalenia emocjonalnego, a nawet depresji. Warto skorzystać z pomocy psychoonkologa już na wczesnym etapie choroby, aby lepiej radzić sobie z emocjami i stresem, które mogą pojawić się w trakcie leczenia. Nastawienie do choroby, jej zrozumienie, ograniczenie stresu związanego z chorobą przyczyniają się do szybszego powrotu do zdrowia. 

Jakie wsparcie oferuje psychoonkolog?

Psychoonkolog nie tylko pomoże zrozumieć i uporządkować emocje, ale również wesprze w rozmowie z lekarzami i zrozumieniu medycznych aspektów leczenia różnych typów raka piersi.

Każde spotkanie z psychoonkologiem jest dostosowane do indywidualnych potrzeb, może się odbywać w formie indywidualnej lub spotkania z bliskimi. Rak piersi wpływa nie tylko na chorą, ale także na rodzinę, dlatego ważne jest, aby najbliżsi członkowie rodziny zrozumieli specyfikę choroby onkologicznej.  

Depresja często towarzyszy chorobom nowotworowym, nie tylko ze względu na silne emocje, ale także jako efekt uboczny leczenia. Objawy takie jak obniżony nastrój, brak energii, zaburzenia snu, płaczliwość czy myśli samobójcze, trwające dłużej niż dwa tygodnie, mogą wskazywać na depresję. Warto wtedy jak najszybciej skonsultować się z lekarzem psychiatrą lub psychoonkologiem, aby uzyskać odpowiednią pomoc.

Rak piersi to nie wyrok 

To wyzwanie, z którym dzięki odpowiedniemu wczesnemu rozpoznaniu choroby i leczeniu oraz wsparciu można skutecznie walczyć. Wczesne wykrycie nowotworu daje ogromne szanse na wyleczenie, a współczesna medycyna oferuje coraz bardziej skuteczne terapie zapobiegające przerzutom raka piersi a także leczenie oszczędzające pierś. Rak piersi to trudna droga, ale z odpowiednią opieką i siłą wewnętrzną można przez nią przejść zwycięsko. 

 

Żródła

Zwrotnik Raka. Rak piersi - baza artykułów na temat nowotworów piersi.

Onkonet.pl.  Rak piersi, nowotwór złośliwy piersi - dla pacjentów

Najdyhor, E. et al., 2013. Wiedza kobiet i mężczyzn na temat profilaktyki raka piersi. Ginekol Pol., 84, pp.116-125.

 

 

Data dodania 24.10.2024
Data ostatniej aktualizacji 09.01.2026